- Dit is mijn laatste week als regio directeur. Na acht jaar is het tijd om te verkassen. Afscheid nemen is na zo’n lange tijd niet eenvoudig. We hebben zoveel meegemaakt hier. Voedseltekorten, politiek geweld, zoveel mensenrechten schendingen. De bezoeken aan de wijken waar dolgedraaide ambtenaren orders uitvoerden en duizenden huizen en winkels met de grond gelijk maakten. De dagelijkse fotoberichten van verminkte lichamen van mensen die vorig jaar op Tsvangirai hadden gestemd. Die beelden blijven voor altijd in het geheugen gegrift. Herinneringen Gelukkig zijn er ook de herinneringen aan het andere Zimbabwe. De vriendelijkheid van de mensen, de prachtige natuur, de geweldige…

- De eerste honderd dagen van de MDC/ZANU PF regering zitten er op. Er is niet veel om over naar huis te schrijven. Mensen kunnen nog steeds opgepakt worden, zoals anderhalve week geleden, toen de procureur generaal op eigen houtje besloot twee journalisten te arresteren. Hun overtreding? De namen publiceren van de ontvoerders van mensenrechten activisten vorig jaar. Johannes Tomana, zo heet hij, staat op het lijstje van onopgeloste zaken in de onderhandelingen tussen de twee partijen. Maar Mugabe en consorten kunnen niet zonder deze trouwe partijman. Dat geldt ook voor nationale bank directeur Gono, die een lange brief publiceerde waarin hij minister van financiën Biti van vele zaken be…

- Persvrijheid is mooi, zo horen we de laatste tijd, maar om de media nou helemaal open te gooien is slecht voor het land. Dat vinden en vonden de ZANU PF ministers die bezig zijn een grote media consultatie te organiseren. De hoofdsprekers zijn ZANU PF supporters die alles in het werk gesteld hebben om persvrijheid te traineren. Zij vinden dat er meer positief nieuws moet worden gebracht over het land en als je dat niet kunt vinden, verzin je maar wat. Natuurlijk moet je het slechte nieuws over Zimbabwe niet melden of ontkennen. De kans is groot dat veel media en maatschappelijke organisaties de conferentie gaan boycotten. Dat is waarschijnlijk precies wat ZANU PF wil, want de eerste confe…

- Zo kun je het overgangsproces in Zimbabwe het beste beschrijven. De Zimbawaanse munteenheid is opgeschort voor een jaar. Iedereen wordt nu betaald in buitenlandse valuta. De prijzen zijn eindelijk gestabiliseerd, met als gevolg dat de inflatie voor het eerst in jaren is teruggebracht. Vorig jaar stond deze nog op 230 miljoen en circuleerden er biljetten van 100 triljoen. Nu is de inflatie over de laatste twee maanden onder de 10%. Dat is toch een enorme verdienste van MDC minister Biti. Ook heeft Biti de rol van nationale bankdirecteur Gono beperkt. Voor Gono is het slikken of stikken, want als Biti zou willen zou hij Gono zo kunnen laten vervolgen. Het dossier van misbruik van overheid…

- Na twee weken Holland en kort daarop een bezoek aan Mozambique en Namibië, hoop je dat bij terugkomst de situatie fysiek beter is geworden. Maar nee, vuilnis ligt nog overal verspreid, gras groeit weelderig en de gaten in de weg worden dieper en dieper. Dezelfde stoplichten die het al een jaar niet doen, doen het nog steeds niet. Net botsten er bijna weer twee wagens op elkaar. De drukke weg ‘Second Street’ (officieel Sam Nujoma straat) heeft een onbegaanbaar stukje, omdat er dagelijks liters drinkwater uit een gebarsten pijp op uit stromen. Dat water slaat enorm diepe gaten in de weg. De gemeente kan van haar inkomsten net de salarissen van de honderden gemeenteambtenaren b…

- Sommige mensen hadden gehoopt dat Mugabe op z’n 85ste verjaardag eindelijk het licht zou zien en z’n aftreden zou aankondigen. Maar Mugabe’s favoriete uitdrukking is ‘never, ever’ en hoe ouder hij wordt hoe koppiger hij te keer gaat. Persvrijheid? Nonsens. Uitspraken van een SADC tribunaal waarvan het Zimbabwaanse parlement ooit de legitimiteit ratificeerde? Weg ermee. ‘Vacate the farms’ waarschuwde hij de laatste witte boeren op zijn verjaardagsfeest in de landbouwstreek Chinoyi. Twee weken geleden reed ik daar nog doorheen en inderdaad, er wordt nauwelijks nog iets verbouwd, terwijl het bijna oogstseizoen is. Vandaar dat er nu zo’n zeven mi…

- David Coltart is een beminnelijk mens. Hij is van huis uit advocaat en sinds enkele jaren senator voor de MDC factie van Mutambara. Maar nu staat hij als kersverse minister van onderwijs voor de onmogelijke taak om een failliete sector nieuw leven in te blazen. Zijn werkplek is een gebouw van 18 verdiepingen hoog, waar de lift het vaak laat afweten. Coltart is ook minister van sport en cultuur. Tijdens een bijeenkomst georganiseerd door UNICEF voor de donor gemeenschap en NGOs, vertelt de minister hoe verbijsterd hij was toen hij het gebouw voor het eerst binnenliep en alle employees met containers water op het hoofd naar binnen zag gaan. Al maanden is er geen water! Computers zijn er e…

- De euforie duurde even. Na de inauguratie van Tsvangirai hoorde je overal toeterende auto’s en vrolijk roepende mensen. Donderdag en vrijdag keerden veel ‘stakende’ gemeentearbeiders terug naar hun werk. Meters hoog gras werd gemaaid. Afgelopen maandag gingen verschillende verpleegsters en dokters weer aan de slag. Voor het eerst sinds lange tijd gingen de deuren van twee staatsziekenhuizen in Harare weer open. Lange rijen zieke mensen hoopten eindelijk behandeld te worden. Inmiddels is er meer dan een week verstreken en hoewel de toon in de Herald iets positiever is over het nieuwe kabinet, doen de diehards binnen ZANU PF er alles aan om de boel te verstieren. De arre…

- Zo’n tienduizend mensen waren naar de Harare Show Grounds gekomen om het feest van de MDC te vieren. Voor het eerst sinds lange tijd voelden mensen zich niet bedreigd. Ze dansten in MDC T-shirts, riepen MDC slogans en waren euforisch. Hun geduld werd wel op de proef gesteld, want er was geen programma. Het wachten was op de grote leider, die pas om drie ’s middags verscheen. De officiële ceremonie was wat uitgelopen. Maar Zimbabwanen zijn geduldige mensen. En het was hartverwarmend om te zien hoe het stadion in gejuich uitbarstte, toen de eerste partij bonzen verscheen. Elias Mudzuri, de ooit verdreven burgemeester van Harare, was ceremoniemeester en sprak als eerste. Daarn…

- Vandaag, woensdag, is het de grote dag. Tsvangirai wordt beëdigd als eerste minister. Na de ceremonie is er een grote manifestatie in het grote voetbalstadium. Sinds vanochtend vroeg stromen mensen daar naar binnen. Ook Hivos zal van de partij zijn. Mugabe zal de happening tandenknarsend en met jaloerse blikken toestaan. Dit keer geen knokploegen en oproerpolitie. Vandaag maakte Tsvangirai zijn ministersploeg bekend. Tendai Biti, een van de top mensen in de MDC, die vorige week nog zei dat hij geen ministerspost wilde, krijgt financiën. Van huis uit is hij advocaat. Een paar jaar geleden zat ik naast hem aan een banket bij de opening van de toen nog florerende Zimbabwe Book Fair. Een se…

- Als je een Zimbabwaanse automobilist ziet zigzaggen over de weg, betekent dit niet dat hij dronken is. De gaten in de wegen zijn soms zo groot en diep, dat het je op z’n minst een band kost als je er in terecht komt. Er is geen geld voor wegenonderhoud. En overgangsregering of niet, zolang ambtenaren en dus ook gemeentewerkers niet betaald worden, gaan ze niet naar hun werk. De meeste mensen zijn meer kwijt aan woon- en werk verkeer dan ze verdienen, dus blijven ze thuis. De gemeenten krijgen het waterbeheer weer terug van het staatsbedrijf ZINWA, dat een absolute puinhoop heeft achtergelaten. De meeste wijken hebben al in geen maanden water gehad. Maar bij ons kantoor om de hoek…

- Dat is de hamvraag nu het MDC-bestuur besloten heeft om mee te doen. Veel keus had de MDC niet. De SADC landen hebben enorme druk uitgeoefend op Tsvangirai om mee te doen. En op het alternatief, opnieuw verkiezingen, zit evenmin iemand te wachten. Zimbabwanen hebben gemengde gevoelens over deze uitkomst. Aan de ene kant is er hoop dat er nu eindelijk wat gedaan gaat worden aan de enorme puinhoop die bijna dertig jaar ZANU PF bewind heeft achtergelaten. Aan de andere kant vertrouwt niemand Mugabe en men vraagt zich af welke trucs hij zal toepassen om de schijn te wekken dat hij openstaat voor samenwerking, maar in de praktijk zoveel mogelijk traineert. ‘Wait and see’ zo denk…

- De ochtend van 27 januari begon optimistisch. Er zou eindelijk een akkoord bereikt zijn tussen Mugabe en Tsvangirai en op 11 januari zou de beëdiging plaatsvinden. Het persbericht van de SADC-conferentie klonk uiterst positief. Maar een paar uur later meldde een persbericht van de MDC dat er helemaal geen akkoord is bereikt, omdat geen van de openstaande zaken die van belang zijn voor de MDC is opgelost (gelijke verdeling van ministerposten, binnenlandse zaken onder de MDC, nieuwe benoeming bij de nationale bank, vrijlating van de ontvoerde activisten etc.). Verder kondigde het bericht aan dat het MDC bestuur a.s. vrijdag een eindbesluit zal nemen. Als Mugabe geen enkele concessie wil d…

- Alle Zimbabwaanse kinderen zitten zich nu thuis te vervelen en gaan niet naar school. Sinds begin december hebben ze vakantie en onlangs besloot de minister om daar nog eens twee weken aan vast te knopen. De officiële reden is dat de examenformulieren van eind vorig jaar nog niet nagekeken zijn. Dat zou vandaag klaar zijn, maar niemand gelooft dat dit gaat lukken. Er is namelijk geen geld om de onderwijzers voor deze klus te betalen. En er is evenmin geld om de onderwijzers naar hun werkplek te krijgen. De onderwijzersbonden hebben aangegeven alleen aan het werk te gaan met een US$ salaris. Maar de dollars zijn op of anders gaan ze wel op aan de ZANU PF elite. De overheid is nu bezig om…

- Af en toe hoor je van die verhalen. Mannen die bij stoplichten je ruit inslaan en je tas pikken. Gisteravond was het mijn beurt op weg naar huis, langs een route die ik duizenden keren heb gereden. Ik was net voor het stoplicht gestopt, dat het wonder boven wonder deed, en opeens hoor ik een enorme knal. Ruit aan diggelen, glas door de hele auto, en voor je beseft wat er gebeurt rent er een man met je tas weg. En natuurlijk zat alles erin: credit cards, geld, rijbewijs, paspoort, mobieltje, memorysticks, bril, noem maar op. Het was pikkedonker en het regende pijpenstelen, dus had het weinig zin om er achteraan te rennen. Bovendien kon ik niet zien of het een individuele of collectieve …

- Elke dag krijgen we de statistieken van de cholera crisis in Zimbabwe van de WHO. Die geven een gedegen overzicht van het aantal nieuwe gevallen en doden, maar ook van de hopeloze situatie in het land getuige steeds terug kerend commentaar over de districten: ‘geen communicatie mogelijk’, ‘geen medisch personeel’, ‘geen water en de water pomp is stuk’, ‘geen benzine’. ‘Slachtoffers moeten 30 kilometer reizen naar de dichtsbijzijnde kliniek’. Dan weet je al bij voorbaat dat dit een doodsvonnis inhoudt, want er is geen transport en 30 kilometer in een krui- of ezelwagen duurt te lang voor noodgevallen. Weer tekenend voor de houdi…

- Bij elke regen- of onweersbui hou je je hart vast. Blijft het licht aan? Thuis hadden we de afgelopen week geen electriciteit. Een ramp omdat alles bederft, je geen water hebt, niet kunt koken, warm douchen, noem maar op. Uiteindelijk werd het gerepareerd dankzij het privé initiatief van iemand uit onze straat, die kuikens houdt. Doe het vooral zelf, dat is de enige garantie dat storingen in publieke voorzieningen worden verholpen. Dat is niet verwonderlijk, want door de gierende inflatie bedroeg onze electriciteitsrekening het equivalent van een paar dollar. Daar kun je geen energiebedrijf van runnen. Wel waren we de afgelopen week 40 dollar kwijt aan benzine voor de generator, voor en…

- De president is weer terug van zijn vakantie in Maleisië. Iedereen hoopte op een grote golf of misschien een verdwaalde haai, maar dat heeft niet zo mogen zijn. Hij is terug omdat de scholen in principe vandaag weer zouden beginnen. Maar zijn demissionaire minister van onderwijs heeft alle scholen bevolen pas eind van de maand weer te openen. Dat geldt dus ook voor de privéschool waar Mugabe’s zoon op zit. Nu heeft die school een eigenzinnige, moedige directeur, want hij is vandaag gewoon begonnen. Hij heeft ook alle ouders gewaarschuwd dat kinderen die niet komen opdagen voor het eind van de week, niet meer hoeven te verschijnen. Dat wordt spannend, want Mugabe Jr. is vandaag nie…

- We weten al lang dat de mensen niet gelijk zijn of gelijk behandeld worden in Zimbabwe. De ZANU PF elite of mafia, die het land regeert, zorgt ervoor dat het ze aan niets ontbreekt. Ministers hebben verschillende auto's: een 4X4 om door het land te rijden, een Mercedes met chauffeur voor het dagelijks gebruik en dan vaak nog een of meerdere boodschappenwagens. Sommige ministers hebben zoveel auto's dat ze niet altijd weten waar die zijn. Zo kon het gebeuren dat een auto van de minister betrokken was bij een roofoverval. Of in een ander geval, dat zoonlief er mee was gaan rijden en de auto ergens in puin had achtergelaten. Als minister of andere hooggeplaatste partijfunctionari…

- Het leven ligt een beetje stil in Harare. De scholen openen normaal in de tweede week van januari, maar de minister besloot om dat twee weken uit te stellen. Men is bang dat er opnieuw geen onderwijzers zullen aantreden en de uitslagen van schoolexamens van vorig jaar zijn nog niet binnen. Veel bedrijven en instellingen zijn gesloten vanwege de vakantie of wachten betere tijden af. Het is niet duidelijk hoeveel daarvan weer open zullen gaan, want het ziet er niet naar uit dat de economie zal aantrekken, zolang Mugabe nog aan het roer blijft. Van de MDC hoor je niet veel. Ze zitten nu te confereren in Zuid-Afrika. Om de een of andere reden lukt het Zimbabweanen in de oppositie en maatsch…

- Na de hongersnood, cholera en anthrax wordt het land nu geteisterd door zware regenval. Dat leidt weer tot overstromingen, moeilijk begaanbare wegen, verdrinkingen, nog meer electriciteitsonderbrekingen en dorpen die afgesloten zijn van hulp en toegang tot klinieken. De regens hebben in het buurland Mozambique al tot verschillende overstromingen geleid, maar in tegenstelling tot de ZANU PF regering is de overheid daar in staat om adequaat hulp te bieden. De regens zijn ook een gevaar voor de verspreiding van cholera. Alleen al gisteren zijn er meer dan duizend nieuwe gevallen bijgekomen in Zimbabwe. Het verouderde electriciteitsnetwerk kan een beetje regen en onweer niet aan en sinds…

- Het is wel een overgang van het witte en koude Nederland, naar het groene Zimbabwe, waar het volop zomer is. Op het eerste gezicht ziet alles er liefelijk uit. Maar dan zie je het vuilnis, de enorme kraters in de wegen. Het is bovendien heel erg voor een fervente krantenlezer - er zijn geen kranten te koop op straat. Vroeger had je op zaterdag een keur aan kranten: de weekbladen en de beste regionale krant, de Mail and Guardian. Nu geven de krantverkopers er de voorkeur aan om hun schaarse dollars te steken in de aankoop van telefoonkaartjes. Dat verdient stukken beter, bijna één dollar per kaartje. Op een krant verdien je bijna niets. Dat wordt digitaal lezen voortaan. Geen krantje en kop…

- Waarom schieten ze niet wat beter? Dat zullen veel mensen hebben gedacht bij de vermeende aanslag op luchtmacht generaal Shiri. De generaal is niet geliefd. Niet binnen de eigen gelederen, niet vanwege zijn rol in de slachtpartij in Matabeleland in de jaren tachtig, niet door zijn optreden in het vervolgen van de oppositie na hun verkiezingsoverwinning, en recentelijk ook niet, bij het neermaaien van onschuldige gelukszoekers in de diamantvelden. De reactie in de staatsmedia was weer even voorspelbaar als altijd. Na de verkiezingen was het Botswana waar vermeende opleidingskampen voor MDC-terroristen opbloeien. Vorig jaar nog was het Zuid-Afrika, waar MDC-jongeren getraind werden. Volge…

- Een veelgestelde vraag is: kunnen jullie nog wel werken daar? Wat kun je nog doen? Een voorbeeld is het opruimen van vuil in de gemeente Budiriro, een van de meest getroffen wijken tijdens de choleracrisis. Binnen een week hadden we een overeenkomst met de gemeente. Hivos betaalt benzine, beschermende kleding, scheppen, emmers en vuildepots; de gemeente levert de bulldozers, trucks en zegt toe het vuilnis met wat meer regelmaat op te halen. Wat een verademing is dit MDC-bestuur na jarenlang wanbeheer door ZANU PF. De vorige burgemeester, die overgelopen dan wel omgekocht was door de ruling party, besteedde het gemeentegeld liever aan nieuwe gordijnen voor de enorme, wanstaltige ambts…

- Hoe overleef je in zo'n rampenland als Zimbabwe? Als je over Amerikaanse dollars beschikt, kun je in ieder geval de basics kopen in de supermarkt. En als je meer wilt, moet je zoeken. Daarnaast wordt er veel 'aan huis' verkocht. Op het Hivos kantoor komen regelmatig leveranciers van brood, hele kippen, eieren, aardappelen, rundvlees of sinasappel limonade. In dollars betalen natuurlijk. De nationale munteenheid wordt nauwelijks meer gebruikt. Het openbaar vervoer kun je nog steeds met biljetjes van enkele miljoenen betalen, maar de tarieven zijn gerelateerd aan de wisselkoers op straat. Verandert de koers, dan gaat het buskaartje meteen omhoog. Soms stranden mensen omdat…