- Nachtenlang hetzelfde licht-slepende ritme, nachtenlang dezelfde zwijmelteksten en toch konden fotografe Caro Bonink en ik er geen genoeg van krijgen. Kizomba is een van de meestgedraaide muzieksoorten in het Luandese uitgaansleven. In de nationale taal, het Kimbundo, betekent het 'dansfeest'. De Angolezen dansen graag en het liefst met zijn tweetjes. De in de jaren tachtig in Angola ontstane muziek, een samensmelting van semba en Antilliaanse ritmes, is perfect geschikt voor dit doel. Kizomba heeft inmiddels niet alleen alle lusofone - portugeessprekende - landen veroverd, maar wordt ook in Nederland gedraaid op salsafeesten. De extatische hoofdzwierderijj die hier echter d…

- Niet zomaar een bijproduct van oorlog, maar een taktiek gebruikt om hele samenlevingen mee te verwoesten. Zo definieert de VN-veiligheidsraad verkrachting in oorlogstijd. De Raad kwam vannacht tot deze historische resolutie op haar maandelijkse vergadering in New York. Ze moet de Verenigde Naties meer mogelijkheden bieden in te grijpen bij grootschalige verkrachtingen - voorheen vaak afgedaan als individuele excessen in oorlogstijd. Afgezwaaid generaal Patrick Cammaert, die jarenlang de VN-troepen in Oost-Congo onder zijn bevel had, sprak de raad toe over zijn ervaring in het nog steeds door geweld geteisterde gebied. Hij stelde dat het dezer dagen in oorlogstijd gevaarlijker is om vrouw t…

- Wereldwijd sterft er iedere minuut één vrouw aan de gevolgen van zwangerschap of bevalling. Maar al te vaak is dat een vrouw in sub-Sahara Afrika. Het risico dat een zwangere vrouw daar loopt te overlijden aan complicaties is 1 op 22. Voor een Nederlandse vrouw is die kans 1 op 10.200. Heel vaak schreef ik al over kraamsterfte. Het eerste hoofdstuk van mijn boek Een nacht in een vijzel is er geheel aan gewijd hoe de gewoonste zaak ter wereld, een bevalling, voor veel vrouwen in de Derde Wereld een levensgevaarlijke gebeurtenis is. Dat was in 2002 zo, toen ik mijn eerste verhaal erover schreef in Cabo Delgado, de meest noordelijke provincie van Mozambique. En dat is nog steeds zo. Daarom wo…

- Vier paar zwarte benen bungelen uit onder de halfopen achterklep, vastgestrikt met een touwtje. Uit het rafelig uitgezaagde gat in de zijwand van het minibusje steken twee passagiershoofden. Ik heb alle tijd deze typisch Congolese vorm van openbaar vervoer van dichtbij te bekijken, want het verkeer staat muurvast, zoals altijd in Kinshasa op een zaterdagavond. Zeven miljoen mensen wonen in de overbevolkte Congolese stad, ooit gebouwd voor enkele tienduizenden inwoners. Het is november 2006. Terwijl ik mij verbaas over de schijnbare chaos in zo'n miljoenenstad die ondanks alles functioneert, ontstaat het idee voor mijn nieuwe boek over urbanisering in Afrika. De komende anderhalf jaar…

- In tijden van oorlog en conflict is het vrouwenlichaam vaak onderdeel van het slagveld. Structurele aandacht hiervoor is er nog niet zo lang, en slechts mondjesmaat. Over het algemeen zijn wetteloosheid en straffeloosheid nog de regel: slechts zelden komt het tot vervolging van de daders van seksueel geweld tegen vrouwen. Ik schreef samen met NRC-columniste Heleen Mees en parlementariër Mariko Peters een opiniestuk dat vandaag verscheen in NRC Handelsblad. Daarin starten we namens Women on Top een internationale actie voor het oprichten van een Monument voor de Onbekende Verkrachte Vrouw in Den Haag, op de plek waar het nieuwe Internationale Strafhof gebouwd zal worden. De actie wordt on…

- Wat had ik graag in zijn schoenen gestaan. BBC's Matt Frei interviewde de Amerikaanse president Bush over het Afrika-beleid van de VS, en mijn vingers jeukten. George W. Bush bezoekt dezer dagen het Afrikaanse continent, welgeteld zijn tweede bezoek in zijn gehele ambtstermijn. In het BBC-interview werden vooral heel veel vragen niet gesteld. Bush schilderde een inkzwart, eenzijdig beeld over Afrika als een plek waar mensen 'lijden door ziekte, honger en wanhoop'. Frei liet hem leeglopen over wat de president noemde 'the paternalistic effort of mercy' van het Amerikaanse volk, met name voor Darfur. Maar waarom vroeg de journalist niet naar het lijden van de Som…

- Hoe zou het gaan met Hanna, de Kikuyu-vrouw bij wie ik ooit een hele middag op een krukje in de keuken heb gezeten? Ik vraag het me af sinds in Kenia de pleuris uitbrak na de omstreden verkiezingsuitslag. De bejaarde Hanna woont in de Rift-vallei, het epicentrum van het geweld. Zou ze op haar boerderij met Aaronskelken ervoor zijn kunnen blijven? Of moest ze op de vlucht? Voor Keniaanse vrouwen zijn het extra zware tijden. Zoals steeds in tijden van wetteloosheid en geweld zijn zij dubbel slachtoffer. Veel lees je er niet over, maar ook in Kenia zijn verkrachtingen sinds het uitbreken van het geweld aan de orde van de dag. De ziekenhuizen in hoofdstad Nairobi krijgen ruim twee keer zoveel…

- 'Mijn land mietert uit elkaar, het verkeert op alle gebieden in crisis', aldus schrijfster Marlene van Niekerk over Zuid-Afrika. Het was geen optimistisch gesprek dat ik had met de beroemde auteur op een van de eerste dagen van dit jaar. Van Niekerk is in Nederland. Ze hield vorige week haar oratie aan de Universiteit Utrecht, waar ze als eerste de houder is van de nieuwe Afrika-leerstoel. Haar leeropdracht is de positie van de roman en de romanschrijver in post-apartheid Zuidelijk Afrika. In het interview zegt ze daarover: 'Ik wacht op een verlichte jonge zwarte schrijver die het falen van de Zuid-Afrikaanse politiek aan de kaak stelt. Die beschrijft hoe het post-apartheids…

- Sta op je eigen benen, maak je niet afhankelijk van een man en hou nou eindelijk eens op je zoons op te voeden als kleine koninkjes. Dat is in een notendop het advies van de Zuid-Afrikaanse Glen Mabuza aan haar seksegenoten. Voor Opzij interviewde ik de verpleegster, beter bekend als Mama G, over de positie van vrouwen in haar land. in het Chris Hani Bagwaranath Hospital in Soweto, het grootste ziekenhuis ter wereld, geeft Mama G sociale begeleiding aan mensen met hiv. Voor stevige uitspraken is ze niet bang. Zo heeft volgens haar de opkomst van de ziekte aids vrouwen in Zuid-Afrika vooruitgeholpen. Lees het artikel op mijn eigen website

- In Afrika is het echt een zootje', zegt-ie tegen me als ik vertel waar ik meestal mijn journalistieke werk doe. Hij zag laatst een film over een of ander Afrikaans land waar de ene stam de andere volledig de pan heeft ingehakt, Hutu's en Tutsi's of zo. Onbegrijpelijk vindt de Serviër zoveel willekeurig geweld tussen voormalige buren. Ik sta niet vaak met mijn bek vol tanden, maar mijn Servische gesprekspartner gisteravond kreeg het voor elkaar, met zijn opmerking over die barbaarse Afrikaanse stammenoorlog. Terwijl de Rwandese genocide nota bene in dezelfde periode plaatsvond als die waarin voormalig Joegoslavië met veel geweld uiteenviel. Het is een Oud & Nieuwfeestje e…

- Weer terug in Nederland, ben ik net mijn Congolese vriendin en collega Chouchou Namegabe misgelopen. Als vertegenwoordigster van vijftig mensenrechtenorganisaties uit Oost-Congo sprak zij begin deze maand het Internationale Strafhof in Den Haag toe. Ze noemde de aanklacht tegen militieleider Thomas Lubanga, eerste gevangene van het Strafhof, veel te beperkt: 'Waarom berecht het Strafhof Thomas Lubanga voor de recrutering van kindsoldaten, maar niet voor het seksuele geweld? Dat is een grote schok voor Congolese vrouwen.' In een petitie roepen de Oost-Congolese ngo's het Strafhof op veel meer onderzoek te doen naar de grootschalige systematische verkrachtingen waaraan alle pa…

- Ook voor meer gevorderden in de Mozambikaanse hoofdstad vermakelijk: de serie 'How to Maputo' op YouTube. Vooralsnog vier uit de hand geschoten filmpjes van Brad en Bob, twee expats met te veel vrije tijd, over de basisvaardigheden om te kunnen overleven in de stad aan de Indische Oceaan. De serie begint met het op straat kopen van beltegoed van mCel - voor het gemak blijft onvermeld dat ook krediet van de concurrerende provider Vodacom op straat te koop is. Het volgende deel behandelt de kwestie autobeveiliging, in deel drie komen de onvermijdelijke cashewnootjes aan bod - hoewel verkocht in ongebruikelijk hygiënische plastic verpakking in plaats van op een grote hoop in een rie…

- Was alweer vergeten hoe het weer hier het leven beïnvloedt... De vorige week regende het drie dagen lang aan een stuk door in Maputo. Modderstromen in de bairros, straatbrede plassen in de avenida's in de stad en een agenda vol afzeggingen. Een beetje regendruppel is voor de gemiddelde Mozambikaan reden genoeg om alle afspraken op de lange baan te schuiven. Dus mijn laatste week slinger ik tussen hoop en wanhoop, want mijn plannen vallen zonder uitzondering in het water. De combinatie van studie en werk is me sowieso zwaar gevallen - niet in de laatste plaats omdat mijn beschrijving van het nachtleven me tot in de kleine uurtjes wakkerhoudt, terwijl ik wel de volgende ochtend op mijn…

- Om zijn constante economische groei is Mozambique troeteldier van de internationale gemeenschap. Maar degenen die het het hardst nodig hebben, profiteren niet van de groeiende economie, integendeel. Op straat in Maputo zeiden de mensen het al, nu concludeert ook een onderzoekersduo van de VN het: de arme Mozambikanen worden steeds armer. De Mozambikaanse inzet op kapitaalintensieve megaprojecten heeft de armoede juist vergroot. Banen verdwijnen en alleen een kleine elite profiteert buitensporig en consumeert zich te pletter. In landbouw wordt juist weer veel te weinig geïnvesteerd. In het rapport van de UNDP over Mozambique pleiten de onderzoekers dan ook voor een ommezwaai in het beleid m…

- Ze is 32 en bijna net zo smal als haar tenorsaxofoon, maar dat doet niets af aan het volle geluid dat de jazzmuzikante uit haar instrument weet te halen. Sophie Alour gaf gisteravond een concert in Maputo in het Centre Culturel Franco-Mozambicain. Volle bak: het Mozambikaanse publiek wist de eigen composities van Alour te waarderen. De Française tourt door Afrika met haar nieuwe cd Uncaged. Ze jamde al met lokale musici in Namibië, speelde op Madagascar en reist vandaag door naar Zuid-Afrika. Wie in Ethiopië, Burundi of Eritrea woont kan haar nog zien spelen: Alour reist tot 12 december over het Afrikaanse continent. Alour begon ooit met de klarinet en ontdekte de sax pas op haar ne…

- Haar warme schilderijen met abstracte figuurtjes hangen al lang bij mij en mijn familie aan de muur, binnenkort verovert Stella Atal ook nog eens de kledingkast. De Oegandese kunstenares die ik ontmoette In Kampala timmert behoorlijk aan de weg. Behalve artistiek is ze ook nog eens een slimme zakenvrouw die haar prachtige creaties goed aan de man weet te brengen. Vorige maand lanceerde Stella (die een belangrijke rol speelt in hoofdstuk 5 van Een nacht in een vijzel) onder grote belangstelling in de Oegandese hoofdstad haar eigen kledinglijn. Voor de stof van haar creaties gebruikt ze de vezels van de vijgeboom - de traditionele stof waarin de Buganda koningen aan het hof zich hulden. Een…

- Als ondeugende jongetjes sprak ze de oud-strijders toe die hun achterstallige pensioen kwamen opeisen. Ellen Johnson-Sirleaf, president van Liberia, toonde begrip voor hun geldgebrek, maar had geen goed woord over voor het feit dat ze hadden gedreigd met een nieuwe oorlog. Hadden zij wel gedacht aan de noden van de gewone bevolking? 'De echte slachtoffers van de oorlog zijn niet jullie, maar de mensen die jullie met geweld alles hebben afgenomen', wees ze de mannen aan de vergadertafel terecht. Sirleaf, de eerste vrouwelijke president van het Afrikaanse continent, wordt niet voor niets met een mengeling van respect en affectie 'Old Ma' genoemd. Gisteravond toonde Nederl…

- Twee van de vijftien machtigste vrouwen ter wereld bevinden zich in Zuid-Afrika. Dat vinden ze tenminste bij het Amerikaanse zakenblad Fortune. In de Women's Global Power 50 staat Cynthia Carroll van Zuid-Afrikaans mijnbedrijf Angloamerican zelfs op nummer één. Ze is weliswaar Amerikaanse, maar werkt in Johannesburg als CEO voor een van de grootste mijnbedrijven ter wereld. Wel Zuid-Afrikaanse is nummer veertien op de lijst: Maria Ramos. Zij leidt Transnet, het semi-overheidsbedrijf dat spoornet, havens en pijpleidingen in Zuid-Afrika beheert. Het is de tijd van de lijstjes. Vorige maand meldde ik op mijn eigen website dat op de Forbes-lijst, die zich meer richt op politieke macht,…

- Voor 200 Oegandese Shilling, omgerekend nog geen dubbeltje in euro's, bieden de vrouwen en meisjes in de vluchtelingenkampen van Oeganda zich aan mannen aan. Dit blijkt uit onderzoek van het Oegandese Ministerie voor Gezondheid. In het noorden van het land zijn twee miljoen ontheemden al jaren op de vlucht voor het geweld van de Lord's Resistance Army. Prostitutie is geen ongewoon verschijnsel in vluchtelingenkampen, dat zag ik ook in Congo, Soedan en Burundi. Gedwongen door de aperte armoede zoeken veel vrouwen hun toevlucht tot betaalde seks. Seksueel geweld is ook schering en inslag, zeker voor alleenstaande vluchtelingenvrouwen. Daar moet bij het opzetten van de opvangkampen…

- In het nieuwe nummer van Esta: De powervrouwen van Congo. Een reportage die ik vorig jaar maakte tijdens de presidentsverkiezingen in dit Centraal-Afrikaanse land, speciaal voorproefje uit mijn boek voor de Esta-lezeres. Een verhaal waarin ik me met collega/vriendin Chouchou uit Bukavu onderwerp aan een cursus zelfverdediging voor Congolese vrouwen, en waarin vrouwen vertellen over wat hun in de oorlog is aangedaan en hoe ze daar bovenop komen. Uiterst actueel in deze tijd dat het in Oost-Congo weer helemaal de verkeerde kant opgaat.

- Uit Congo kan ik wel vertrekken, maar ik ben er nooit helemaal weg. Dat schrijf ik in Een nacht in een vijzel over het land waar ik zo veel lieve mensen ontmoette. Het nieuws over Oost-Congo confronteert me zo vaak met slechte berichten voor hen. Onlangs belde ik met Justine, voorzitter van vrouwenorganisatie Synergie in Goma. Rondom Goma wordt sinds ik er weg ben - en dat was november vorig jaar - in meer of mindere mate gevochten. En zoals altijd zijn vrouwen dubbel slachtoffer. Synergie heeft nu al geen plek meer voor de vele verkrachtingsslachtoffers die aankloppen voor opvang. Ik denk aan het meisje van drie, aan de vrouw van 65 en aan al die andere Congolese vrouwen die ik ontmoette…

- Vrouwen in lange broek - laat staan in korte - zorgen nog voor de nodige commotie op het Afrikaanse continent. Eigenlijk zie je alleen jonge, moderne vrouwen in de steden in broekspijpen. Op het platteland en bij officiële gelegenheden is de damespantalon nog steeds taboe. In het Congolese parlement is het vrouwen zelfs verboden in een broek te verschijnen. De mannelijke volkvertegenwoordigers zijn bang dat vrouwenbillen in een broek ze te veel afleiden van het politieke werk. En in het Nigeriaanse Aba moesten eergisteren meiden in lange broek op de loop voor groepen jongens die het op hun 'indecente kledij' hadden gemunt, zo meldde de Nigeriaanse krant Vanguard Daily. De vrouw v…

- Natuurlijk is er niet zoiets eenduidigs als 'vrouwen in Afrika'. Het continent is te groot en vrouwen zijn te divers. Die rijkdom wil ik op deze weblog de ruimte geven. Wat ik ga doen, is berichten vermelden die ik tegenkom die relevant zijn voor of gaan over Afrikaanse vrouwen, waar dan ook. En schrijven over mijn eigen ervaringen met vrouwen op mijn reportagereizen in Afrika bezuiden de Sahara. Daarin klinkt de echo van mijn eigen website. Een beetje tegenwicht voor al het mannennieuws dat de kolommen bereikt...