- Au Revoir 10 januari 2008 De laatste dag in Senegal. Vandaag staat mijn vertrek gepland. Om twee uur vannacht zitten mijn zoon en ik weer op het vliegtuig terug naar huis. Een leeg huis. Niet echt iets om naar uit te kijken. Diep van binnen hoop ik dat er in godsnaam iets moge gebeuren waardoor ik gewoon niet weg kán. Maar niets wijst er op dat het anders zal lopen. Afgezien van het feit dat Dakar op z’n kop staat voor een facelift in het kader van een grote Islamitische conferentie in maart is de chaos van graafmachines en opengebroken wegen in de stad niet anders dan anders, geen stakingen of extra omleidingen en de koffers staan al dagen klaar. Vandaag staan slechts ‘een…

- 25 november 2007 Vandaag gaan Esa en ik op bezoek bij het gezin van onze productieleider Aliou Badiane. Zij hebben aangeboden om op Esa te passen als ik door de week moet repeteren met de artiesten. Esa en hun zoontje Bouba van 2 ½ zouden samen kunnen spelen. Dat is heel fijn, maar het is nu vooral te hopen dat het klikt tussen de twee jongetjes. Als we binnen komen worden we meteen voor de TV gezet. Badiane trakteert ons op Football for Africa, een groots benefietconcert in Dakar waar behalve grootheden als Youssou N’dour en The Fugees ook ons ‘koorknaapje’ Yvon een vooraanstaande rol in speelt. Zijn kristalheldere jongensstem klinkt overtuigend door het stadion…

- 24 november 2007 Er is nog altijd geen stromend water, dus deze dag grijpen we aan om naar het strand van St.Louis te gaan. Voor dit soort pleziertjes had ik tot nu toe geen tijd. De eerste weken van mijn verblijf in Senegal zag ik niet heel veel meer dan de vier muren van onze koloniale villa. Maar wat wil je als je binnen enkele weken een vertaling, een bewerking en een casting moet volbrengen... Hoe dan ook, moeder en zoon zijn herenigd en dat moet gevierd worden in de woeste Senegaleze golven, want we moeten vooral ook gewassen worden! We duiken in een van de vele krakende taxi’s, de bekleding is gescheurd, het raam kan niet meer open of dicht en er zit zoals gewoonlijk een fl…

- 23 november 2007 Om half zeven ’s ochtends hoor ik in de kamer vlak onder mij het muzikale deuntje van de mobiel van Maaike. Dat zal Vara Radio zijn voor het interview met betrekking tot ons exotische project over het Senegaleze vissersleven. Ze praat, ze rent de trap op naar boven, ze is buiten adem en ze praat door. Maaikes stem galmt nu door de ochtendspits van Nederland. Heel stoer! Ik ben blij dat we weer terug gaan naar St Louis, waar we de artiesten onder de hoede van mijn nobele assistent Zoumba hebben achter gelaten. Het lijkt wel heimwee? Nooit gedacht dat ik heimwee zou kunnen krijgen naar een of ander vissersstadje in het noorden van Senegal. Mijn wens om zo snel mo…

- 22 november 2007 Toen Maaike een week of wat geleden werd gebeld door een of andere Senegaleze zanger huppelde ze van vreugde wel een kwartier lang door het huis. Verwonderd bekeek ik dit uitbundige schouwspel en vroeg me af wie ze in hemelsnaam aan de lijn had. Abdou Guité Seck! Abdou Guité Seck! Riep ze vrolijk. Ja, en? De Marco Borsato van Senegal! Stilletjes aan dringt het tot me door dat ze de grootste popster van West-Afrika gestrikt heeft voor ons project. Hij zal wel even een mooie hit scoren voor het theaterspaktakel Dieune a diaffe! Ja ja, eerst zien, dan geloven... Nippend aan de nescafé onder de dadelpalm op de binnenplaats van het charmante hotelletje Le Grand Blue nog h…

- 21 november 2007 De website durevis.nl is in de lucht, de repetities zijn in volle gang onder leiding van Zoumba, de rijkgevulde sandwiches bedoeld voor de reis zijn achter onze kiezen verdwenen en wij kunnen na langdurig treuzelen met een gerust hart in de krakkemikkige taxi stappen naar het zuiden. Vandaag staat Dakar op het programma, want vormgever Jan landt vannacht op het vliegveld Leopold Sedar Senghor vernoemd naar de eerste president sinds de onafhankelijkheid van Senegal in 1960, met mijn vriendinnetje Gonny en... mijn zoon!!! Mijn lieve mooie Esa die zijn moeder een maand geleden hardvochtig achterliet in het herfstige Amsterdam onder de hoede van zijn vader. Wat zal het heer…

- 20 november 2007 De kok blijft! Onder hypnose van Maaike heeft hij een contract ondertekend dat hij zal bedanken voor de baan bij de dochter van de ex-president... en dat hij toch bij ons blijft. In de kleine keuken dansen Modou, Maaike en ik van vreugde de dans die we in de vroege uurtjes geleerd hebben van le Maître. We zijn opgelucht en blij dat we niet als de wiedeweerga op zoek moeten naar een nieuwe kok. Want na deze kan de volgende alleen nog maar tegenvallen... Oh, wat zijn we verwend! Of te wel, de sterren zijn ons gunstig gezind. In plaats van 11 uur beginnen we pas aan het eind van de middag omdat we het toneelstuk Dieune a Diaffe gisteravond niet meer hebben kunnen afro…

- 19 november 2007 Ah mais non, qu’est-ce que nous arrive! Onze kok wil niet meer! Onze geniale kok! Met zijn heerlijke maaltijden! De ene nog voortreffelijker dan de ander! Jeetje wat went dat snel zoveel zulk lekker eten. Maar wat nu als hij besluit te vertrekken? En waarom? Betalen we hem niet goed genoeg? Zijn we niet dankbaar genoeg? En we gaan zo wat op onze knieën voor hem dat wil zeggen voor zijn voortreffelijke maaltijden! Vanochtend heeft hij voor het petit dejeuner een sappige donkerrode confiture de bissap gemaakt – wist jij dat de bloem van de hibiscus zo lekker was? Je kunt er ook thee en limonade van maken! – Gelukkig zal hij er deze dag nog zijn, want we…

- 18 november 2007 E-mails versturen en ontvangen gaat dan wel niet, maar skypen met Esa als de beste! Na onze spetterende dansles zit ik nog nadruppelend van het zweet met druipnatte haren achter de computer. Ik roep le Maître en Modou of ze mijn zoon willen zien, die overigens nog niet in beeld verschenen is. We wilden net weggaan, zegt Mathijs, voor de intocht van Sinterklaas. En hup, daar komt Esa tevoorschijn in zijn blauwe zwartepietenpak. Maaike en ik moeten heel hard lachen, ja jeetje, hoe leg je dat uit aan onze Afrikaanse vrienden? Eeh, ja, Esa draagt onze nationale kledingdracht... Ik zeg iets over carnaval en ze vragen er verder niet naar. Wel word ik overladen met hoe mooi en…

- 17 november 2007 Opgeslokt door de casting en de bewerking heb ik nauwelijks de gelegenheid gehad om iets meer dan de muren van ons huis of vanuit de taxi’s de straten van St.Louis te zien. Zelfs de locatie van de voorstelling, het strand van La Langue de Barbarie, is tot op de dag van vandaag aan mijn blik onthouden. Na alweer een halve dag binnen vier muren uit ik bij Maaike mijn bezorgdheid over het monnikenbestaan achter de computer. Vanmiddag neem ik je mee naar een bijeenkomst over Aids en de sexuele moraal van de vissers. Wat hebben we daar te zoeken vraag ik me af. Niet zoveel, zegt Maaike, behalve dat de belangrijkste mannen van la Langue de Barbarie er bijeenkomen. Het i…

- Momenteel zijn de repetities van Op Hoop van Zegen op het strand van Senegal in volle gang. Op 29 december van dit jaar is de premiere in Saint-Louis. Als je op de hoogte wilt blijven van dit project kijk dan op www.durevis.nl

- We zijn uitgenodigd voor een jazzconcert op het Quai des Arts. Het lijkt me een verademing om als afwisseling op de Afrikaanse tam tam en djembe en bougeribou te swingen op wat westerse klanken van Duits jazzmuzikanten... Als ze helemaal naar Senegal zijn gekomen, hét muziekland bij uitstek, dan zal het wel wat wezen. Maar voor hetzelfde geldt is het dodelijk saai en zitten we in een halfvolle zaal met verdwaalde blik te staren naar een stel zoutzakken die onbegrijpelijk met hun strijkstokken staan te zwaaien. Na enig aandringen hebben we ook onze Afrikaanse vrienden, die wat sceptisch staan tegenover dit uitje, ervan overtuigd dat het heel nuttig is om ook eens heel andere muziek te b…

- Weer een hele dag aan huis gekluisterd. Weer een hele dag het onderste uit de kan van de acteurs in St.Louis trekken. Aan het einde van de dag maakt een zeer edele dame haar entrée, Marie Madeleine, de beste actrice van St.Louis. Ik ben erg onder de indruk van haar expressieve verschijning. Ze doet een sublieme auditie, eerder voor de vorm dan om te testen of ze kan spelen, want dat kan ze wel! Als een geschenk uit de hemel is Kniertje uit de lucht komen vallen. Ze maakt met haar statige bewegingen een aritocratischer indruk dan degene die we voor reder Bos gaan vragen. Maar dat geeft niet. In deze voorstelling zullen de vissersvrouwen een aristocratischer indruk maken dan de aristocratie…

- ’s Nachts is het exotische klimaat goed te doen, maar ’s ochtends voel ik me net een chocolat au fondant zoals ik lig te smelten in bed. Nog even en er is geen druppel meer over van mij. Hoe eerder ik opsta hoe beter. Vandaag staat in het teken van nieuwe rondes en nieuwe schema’s. Onze trouwe productieleider Aliou Badiane belt de acteurs met de woorden de jury, wij dus, heeft besloten dat je wel of niet door bent naar de tweede ronde. Ik word opgescheept met het samenstellen van het nieuwe schema voor de acteurs die een tweede kans krijgen. Niet echt mijn sterkste punt, roosters en schema’s maken, want het kost me zo’n beetje de hele dag. De dansers Abd…

- Het stinkt in mijn kamer. Er hangt een zware rioollucht, en dat stinkt behoorlijk. Het is al de hele week zo, maar nu is het echt niet meer te harden. Bovendien, toen ik gisteravond onder de douche stond, kroop er heel gezellig een neefje van de duizendpoot uit het doucheputje. Met nieuwsgierige tred trippelde hij in het schuim waarschijnlijk op zoek naar nog een opening om doorheen te kruipen, maar hij liep telkens tegen een muur op, de badkamermuur, waar mijn hoofd in mijn eerste nacht in St.Louis ook zo explosief mee kennis heeft gemaakt. Hoe dan ook, ik was niet zo blij met dit onverwachte bezoek, draaide snel snel snel de douchekraan dicht, pakte m’n grote grijze strandhandoek v…

- Het wordt een lange dag in de theaterzaal van Quai des Arts, het grootste theater van St.Louis. Het is een lichtgeel koloniaal – haast koninklijk – gebouw met een grote binnenplaats waar hoge palmbomen op de uitkijk staan en de muren getooid zijn met witte en roze bougainvillea. Hier zal het toneeltalent van St.Louis zich verzamelen voor de audities van Op hoop van zegen, of Dieune na diafe zoals de titel van ons project zal zijn in Wolof. Henri Guillabert is hier de directeur, een Senegaleze toetsenist en componist met grote gebaren en een vlotte babbel. Ooit speelde hij in Amsterdam in die oude kerk, zoals hij dat zei. Je bedoelt Paradiso. Ja! En, zegt hij vol bravoure, ik…

- Vannacht is een zak met stenen in mijn hoofd geslopen. Met het opstaan krijg ik mijn loodzware hoofd dat liever blijft liggen op het zachte kussen niet opgeheven. Ben niet in de stemming om Afrikaans te dansen met dit bonkende gewicht. Maar onze Maître staat al klaar in zijn hippe danstenue. Voel me belachelijk zoals van die blanke vrouwen die echte Afrikaansen proberen te zijn door gekleed in het felle textiel dat gillend vloekt met hun blanke huid met al hun westerse logheid moeizame pogingen doen om te bewegen op het Afrikaanse ritme, maar daar voor geen millimeter bij in de buurt komen. Oooh, daar wil ik van z’n lang zal ze leven niet op lijken! Echter, naast onze Maître en zelfs…

- Sinds twee dagen hebben we eindelijk internet thuis. Grappig dat we ons daar dan zo op verheugen. Maar het contact met ons thuisland is toch erg belangrijk. Voor mij met name omdat mijn zoon nog in Amsterdam is en het zoiets abstracts heeft dat hij zo ver van zijn moeder vandaan is. Het is gelukkig voor een overzichtelijke periode. Toch maak ik me soms zorgen dat hij zich misschien in de steek gelaten voelt door mij. En nu heb ik Esa al vijf dagen niet gesproken. Dat was te wijten aan de ontbrekende internetaansluiting en aan mijn tweedaagse ‘trip’ door het land, maar toch is dat echt te lang. In Nederland gebeurt dat niet; als Esa bij zijn vader is bel ik mijn zoon op z’…

- We hebben geslapen in geacclimatiseerde kamers. Maar ik sliep slecht. Te koud door de airco, last van de stof en teveel onder de indruk misschien. Ik ben vroeg wakker, maar we moeten nog uren wachten op ontbijt. Ik probeer wat te werken aan de bewerking, maar het is nu al te heet. Ik krijg een doffe pijn in mijn hoofd en kan me maar slecht concentreren. Als blijkt dat bij sommigen niet duidelijk is dat ik ook deel uitmaak van de jury – waar ik geen vergoeding voor krijg en de anderen wel, wat ik overigens ok vind – en ik opeens zelf mijn maaltijden en hotel moet betalen word ik echt chagrijnig. Wat denken ze wel niet, dat ik dit ‘tripje’ als een toeristisch-uitje zi…

- Het is een hobbelige weg naar Podor. Het is nog vroeg en in een quatre quatre, een grote wagen à la een pick-up truck, met Pape Samba en twee anderen van het Centre Culturel de St. Louis zijn we op weg naar een auditie voor het Fesnac, Festival Nationale des Arts et de la Culture. Zoals de naam al zegt, dit is een nationaal festival dat zich om de twee jaar afspeelt in een van de grote steden van Senegal en toevallig is dit jaar de keuze gevallen op St. Louis. Het festival zal vijf dagen duren, 26-30 december, en onze première valt midden in het festival. Wat een timing! Dit is een heel mooie bijkomstigheid. Daar gaat ons project hopelijk wel van profiteren. Hoe dan ook is het Centre Cultu…

- Opstaan het is acht uur, de Mbalakh! de Afrikaanse dansles kan beginnen! Ik ben gebroken. Dat zal wel de spierpijn van de les van gisteren zijn. Tant pis. We dansen er dwars door heen. Blijven bewegen, dan gaat het over, zegt onze hippe dansleraar inmiddels omgedoopt tot le Maître. Het is een leuke les en het doet ons goed om dansend wakker te worden. Uit bed, direct de dansvloer op. Geniale! Omdat er geen spiegel is en wij onszelf niet kunnen zien dansen, stel ik voor om er een filmpje van te maken. Twee toubabs met de Sengaleze docent. Wat een gezicht! Erg grappig. Het filmpje zal tzt wel te bewonderen zijn op de website. Pourquoi pas. Dan kan er ook in Nederland flink gelachen worden. …

- Ergens ver weg in droomland hoor ik een vrouwenstem, die klinkt als die van mijn moeder, mijn naam roepen. Ik word wakker en kijk op mijn mobieltje. Tien voor acht. De stem die mij riep was net echt, maar niemand heeft me geroepen. Toch een mooie wake-up-call. Tijd om op te staan, want Maaike en ik krijgen dansles om acht uur. Afrikaanse dans! Onze hippe dansleraar met zijn korte rastahaar en een vlot petje op is er helemaal klaar voor. ...Sept, huit, uuuun, deux, trois, quatre, cinq, six, sept, huit, neuf...telt hij en houdt ons goed in de gaten. Regarde moi! Écoute la ritme! Het valt echt niet mee, die enorme sprongen in de lucht. Dat wordt spierpijn morgen. Toch goed idee van Maaike om…

- Mijn eerste werkdag! Ik werk me de hele week natuurlijk al te pletter met het opschrijven van mijn Senegaleze ervaringen en het nadenken over hoe ik theater ga maken met een Senegaleze mentaliteit. Maar nu is het dan eindelijk zover. Vandaag staat een gesprek met mijn collega, de Senegaleze regisseur Pape Samba Sow, gepland. Hoe laat het gesprek gevoerd gaat worden is afwachten. Maaike gaat eerst ‘even’ internet regelen voor ons huis, maar daar zal ze wel een uurtje of twee mee zoet zijn, wat nog niet wilt betekenen dat het vandaag nog geïnstalleerd wordt. Dat kan zelfs nog tien dagen duren. Na het ontbijt om een uurtje of negen gaat Maaike de deur uit. Om elf uur belt ze dat z…

- Vlak voor het kraaien van de haan word ik wakker van gemene steken in mijn buik. Wat heb ik gegeten dat ik niet had mogen eten? De zelfgemaakte cakejes van onze nieuwe buren? Het in olie zwemmende gebakken ei? De verse zelfs nog zachte pinda’s? Of de in de zon gebakken banaan? Ik weet me nog net uit bed te manoeuvreren en sleep mezelf naar de badkamer. Op de wc breekt het zweet me uit en wordt het zwart voor mijn ogen. De wc-rol valt uit mijn handen en rolt lang uit over de vloer. Ik sta op om de rol te pakken, verlies de controle en hoor een doffe knal. Dat was volgens mij mijn hoofd tegen de badkamermuur. Als ik mijn ogen open doe lig ik in mijn rode pyjama op de vloer met mijn nek…

- Gedurende de ochtend is het bewolkt. Iets wat hier erg zeldzaam schijnt te zijn. Alhoewel ik gisteren ook wel drie regendruppels op mijn schouders heb gevoeld. Hoe dan ook is het ongewoon en we moeten maar blij zijn nu we de halve dag in de auto zullen doorbrengen naar St.Louis, een kustplaats 300 km ten noorden van Dakar. Na het ontbijt, nescafé, poedermelk en vers stokbrood met boter en papaya-jam, zijn we zover. Boudor helpt met de loodzware koffers – wat heb ik toch allemaal meegenomen uit Nederland!? – en hij regelt een taxi voor ons. De gele Toyota brengt ons naar Pompiers, Gare Routière, aan de rand van het centrum. Hier eindigt de snelweg en begint onze reis naar St.Lou…