Afrika Weblog: Frank Janssens

  1. Een bundeling van krachten in Madagaskar


    - Met een smile van oor tot oor staat Madame Honorine ons op te wachten voor ‘haar huis’ in Ambositra, een stadje in de heuvels van centraal Madagaskar. Rondom haar zwermen enkele opgeschoten jongeren, aan haar rok hangen de wat kleinere. De kinderen zien er gezond uit. Hun ontblote tanden schitteren in de middagzon, het lange haar van de meisjes is strak en verzorgd ingevlochten. Vooral dit laatste is zeer opmerkelijk en iets waar Honorine best trots op mag zijn. De meeste meisjes van het Madagassische hoogland zullen nooit lang haar krijgen. Enkel als het met heel veel zorg twee maal per week wordt gewassen en ingevlochten, kan afbreken en splitsen vermeden worden. Om van de al…

  2. The Lunatic Express


    - Ongewoon, is wel het minste wat ik over mijn laatste weken kan vertellen. De voorbije jaren kon je ondergetekende tijdens de lange regens in het oosten van Afrika en de hete maanden in het westen van het continent, steevast vinden in de Levant: kuierend door de steegjes van Jerusalem’s Arabisch kwartier, klauterend op vreemde rotsformaties in de Wadi Rum, wegdromend in Damascus’ Ommayaden moskee of theedrinkend op een kussen onder een tentzeil in de Sinaï. De zogenaamde Arabische Lente besliste er dit jaar echter anders over en zorgde ervoor dat reizen geannuleerd werden en reisbegeleiders niet nodig. Uw dienaar moest zich derhalve met iets anders bezig houden en bevond zich ac…

  3. Dakar - Rabat (de grens)


    - Minstens drie volle minuten had ik nodig om te begrijpen wat de receptionist van het Al Jazira hotel in Nouâdhibou me bij het uitchecken trachtte duidelijk te maken. Zijn mengelmoes van Maghrebijns Arabisch en steenkolenfrans maakte het me niet makkelijk, maar toen ik meerdere malen de woorden sheikh, mort, les Americains en Usama meende te verstaan, begreep ik dat de meest gezochte persoon ter wereld gevonden en doodgeschoten was. Terwijl ik wachtte op mijn wisselgeld had ik nog eens minstens drie volle minuten nodig om het nieuws tot me te laten doordringen en de eventuele consequenties ervan af te wegen. Ik zou zo dadelijk immers met een auto vol Senegalezen met vage bestemmingen meerij…

  4. Dakar – Rabat ( Nouakchott – Nouâdhibou)


    - Hoerensjans had ik die ochtend in Nouakchott. Er van uitgaande dat de sept-place taxi’s zowat om het half uur naar Nouâdhibou vertrekken, deed ik het rustig aan. Dit tot ik van de hotelmadam te weten kwam dat er tegenwoordig nieuwe airco bussen over de kustweg noordwaarts denderen, maar dat ik wellicht te laat was om de laatste van de ochtend te halen. Ik repte me, en yes, de laatste stond er nog; ze had vertraging en ging net starten. Ik kreeg zelfs een VIP plaatsje voorin met prachtig uitzicht. De chauffeur, zijn convoyeur en een jonge, zwarte, met tulband getooide woestijnbewoner waren mijn onmiddellijke buren in de bus die me die dag naar de meest noordelijke stad van Mauritanië…

  5. Dakar - Rabat (Nouakchott)


    - Het is vrijdag. De zon brandt. Zelfs de schaduw zoekt de koelte binnenshuis. De muezzin weerklinkt uit de minaretten. De straten van Nouakchott zijn vrijwel leeg. De goegemeente zit thuis te wachten op moeder’s geitenprutje of in de moskee voor het vrijdaggebed. Plastic zakken liften mee met kleine zandtornado’s om even later in een hoekje tot rust te komen. De weinige taxichauffeurs die de moeite nemen uit werken te gaan bewegen hun Mercedes 190 tergend traag door de met woestijnzand gevulde straten en vergeten vandaag dat ze een claxon hebben. Het is een vrijdag zoals men die beleeft in heel wat steden in de Arabische wereld. Je kan je haast niet voorstellen dat die in sommig…

  6. Dakar - Rabat (intro)


    - It’s a grubby, haphazard town with an air of hustle that prevents you from totally relaxing. Dixit Lonely Planet in het Mauritanië hoofdstuk van hun West Africa guide als ze het hebben over Rosso, de meest gebruikte grenspost tussen Senegal en haar noorderbuur. Hoewel ik regelmatig van mening verschil met bovenvermelde reisgids voelde ik me inderdaad niet erg relaxed in het stoffige grensplaatsje aan de Senegal rivier, laat staan totally. In de drie uur dat ik er verplicht rondhing werd me zonder veel uitleg mijn paspoort afgepakt, moest ik onder een tiental paar nieuwsgierige ogen mijn buitenlandse valuta declareren waarop ik van de ongeüniformeerde douanebeambte een handgeschreven…

  7. De Gambia - een rivier afvaart


    - In tegenstelling tot de Niger, die op haar tocht door West-Afrika grotendeels door een woestijnlandschap snijdt, stroomt de Gambia vooral door een overvloedig donkergroene jungle. De schijnbare ondoordringbaarheid van het woud op haar oevers geeft de rivier die verantwoordelijk is voor de kleinste natiestaat van Afrika een vrij hoog Heart of Darkness-gehalte. Doch, deze illusie zal de romanticus snel kwijt raken als hij of zij bij een afvaart van deze junglestroom in de verte plots een luxueus Grieks cruiseschip ziet opdoemen. Maar ondanks de (vooralsnog beperkte) komst van moderne plezierjachten blijft een meerdaagse tocht over de Gambia een aanrader. Zeker de vogelaar maar ook de liefheb…

  8. Een zondag in Dakar


    - Ze juichen, ze schreeuwen, ze fluiten, ze zwaaien met vlaggen. Over verschillende tribunes zijn ze verspreid: duizenden door percussiebands opgezweepte worstelfans. Er wordt gedanst, er wordt gezongen; de vechters met hun teams lopen rondjes over de piste. Cameralui en fotografen registreren het feest in het stadion. Barnumreclame, wimpels en carnavaleske kledij kleuren het decor waarin straks enkele Senegalese worstelvedetten voor de overwinning zullen strijden. Namen als Baye Peulh en Colonel Sagna voeren de affiche aan maar mindere goden zullen eerst hun mannetje staan en proberen te bewijzen dat ze goed op weg zijn om binnenkort toegelaten te worden tot de top van het Senegalees worste…

  9. Berichten uit Burkina - 5


    - Griot kan men nog het beste vertalen als bard; het is iemand die de geschiedenis vertelt door middel van liederen of gedichten; de uitvoerder is een artiest die zich bekwaamd heeft in de orale traditie. De griot is een typisch West Afrikaans fenomeen: je komt ze tegen van Marokko tot Burkina; je vindt ze zowel bij de Moorse Arabieren als tussen de herders- en vissersvolkeren van de binnenlandse Nigerdelta. Tijdens de busrit van Ouagadougou naar Bobo-Dioulasso worden we via de boordinstallatie vergast op enkele uurtjes vrouwelijke griotmuziek. Terwijl onze bus de ene na de andere traag voort kruipende colonne legervoertuigen voorbijsteekt (waarvan ik hoop dat ze op weg zijn naar Bobo voor d…

  10. Berichten uit Burkina - 4


    - Een speling van het lot heeft ervoor gezorgd dat in de jaren twintig van de vorige eeuw een kleine maar machtige groep immigranten uit de Levant neerstreek in West Afrika. De situatie in hun thuislanden moet van die aard zijn geweest dat ze in ruil voor een stevige voet in de deur van het West Afrikaanse zakengebeuren er het niet geringe risico op onrust en oorlog zonder veel gezeur bijnam. Graham Greene liet een Arabische diamantsmokkelaar de rol van schurk vertolken in zijn klassieker The Heart of the Matter, een in 1948 gepubliceerde roman die zich in Sierra Leone afspeelt en van Tim Butcher, voormalig correspondent voor de Daily Telegraph in Beiroet, kwam ik te weten dat Nabih Berri, d…

  11. Berichten uit Burkina - 3


    - Nonkel Jef Eén van de eerste serie beelden uit het Afrikaanse continent die ik me herinner, was een diareportage die door nonkel Jef – de oudste broer van mijn moeder – werd vertoond in het bij Kempische wielertoeristen erg bekende café Het Molenhuis aan de Poederleeseweg in Herentals. Mijn oom had deze locatie gekozen omdat het deel uitmaakte van het ouderlijke huis waarin hij, mijn moeder en nog tien andere broers en zussen waren opgegroeid. De molen, die verantwoordelijk was voor de naam van de herberg, was reeds enkele decennia ervoor afgebroken maar de sfeer van de oude maalderij hing nog steeds in de gelagzaal en de bijgebouwen en getuigde van een afgesloten hoofdstuk…

  12. Berichten uit Burkina - 2


    - Als het verkopertje bij de taxibrousse halte in Mopti me, nadat ik betaal voor mijn kolanoten, er nog wat extra geeft, kijk ik vragend in de richting van Habibou. Deze knikt onzichtbaar terwijl een subtiele grijns zijn gezicht verfraait. Nadat het ventje zijn ronde langs de wachtende forensen verder zet krijg ik verduidelijking. “Vrijdag is een dag van offers geven,” verklaart Habibou. “Niet enkel bij de moslims, ook bij de christenen en de animisten. Suiker, zout of kolanoten; het doet er niet toe, zolang je maar iets offert. Het hangt een beetje af van je persoon en leefwereld aan wie of wat je iets schenkt. Een vrome vader zal wellicht iets geven aan de talib, de koran…

  13. Berichten uit Burkina - 1


    - Met een leesbrilletje op het puntje van zijn neus en een scherp geschoren, zilveren snorretje eronder, straalt de in een onberispelijk donkergrijs pak gestoken conducteur van Bani Transport wel erg veel autoriteit uit. Daar is het hem uiteraard allemaal om te doen. De man duldt duidelijk geen tegenspraak als hij één voor één de namen van de passagiers die deze ochtend de tien uur durende busreis van Bamako naar Mopti willen ondernemen afroept. Enkel als ik tussen alle Traoré’s, Keita’s en Mamadou’s plots het in mijn oren veel minder exotisch klinkende Janssens opvang en luidop oui roep, laat hij me toe op ‘zijn’ bus. Bani Transport staat in Mali bekend als de…

  14. No Entry - Stay Out


    - Dikke blanken met korte broeken, gebleekte petten en zwarte zonnebrillen die via de boordradio van hun ronkende jeeps communiceren in een mengeling van scherp Duits, apart Afrikaans en dialect Engels zijn voor de doorsnee Europeaan niet meteen het voorbeeld van de politiek correcte witneus in Afrika. Menig oud-continentaal krijgt tegenwoordig een beroerte als hij of zij een blanke bierbuik zijn Afrikaanse werknemer een dagdagelijkse opdracht hoort geven. Toch is een groot deel van de hedendaagse blanke bewoners in Namibië vaak erg sociaal en geëmancipeerd. Sterker nog: bleekscheten die reeds enkele generaties ten zuiden van de Steenbokskeerkring leven zijn vaak meer geneigd het op te nemen…

  15. Het lied van de Indri


    - “Daar tegen de boom, met zijn hoofd naar beneden gericht, zie je de uroplatus sikorae, een van de twaalf bekende soorten bladstaart gekko’s,” zegt Florent terwijl hij naar de stam van een conifeer wijst. Ik doe alle moeite van de wereld om tussen de grillige tekeningen van de schors en de daarop gevormde korstmossen een hagedisachtige te ontwaren maar ik faal. Er is absoluut niets te zien. Tot plots één van mijn gasten het wezentje van heel dichtbij aanwijst met een tak. Met veel moeite ontwaar ik iets dat op een reptielenhoofd lijkt. Het is inderdaad een gekko die met zijn kop naar onderen gericht tegen de boom aanplakt. Het beestje demonstreert hier een meesterlijke vor…

  16. Plattelandse Vistas in Madagaskar


    - Sinds Route Nationale 7 (RN7) een klein decennium geleden een degelijke opknapbeurt kreeg, rijden de meeste bezoekers aan Madagaskar haar volle lengte: van de centraal gelegen hoofdstad Antananarivo tot Toliara in het zuidwesten. De prachtige rit geeft de reiziger een beknopt maar goed overzicht van de Merina en Betsileo cultuur op het Madagassische hoogplateau terwijl het spectaculaire landschap langsheen de hoofdweg de automobilist meer dan eens tot stoppen zal dwingen; hetzij voor een tochtje over de rijstterrassen of gewoonweg voor de obligate kodakmomenten. Ondermeer vanwege haar hoge passen en haarspeldbochten maar ook door het verkeersvertragend karakter bij de dorpskernen en lok…

  17. Uganda Notes - 7 - Kroegentocht in Moroto


    - “Loop effen binnen bij het drankdepot in town,” raadt het meisje van het Mount Moroto Hotel me aan als ik haar vraag naar een tolk om me te vergezellen naar enkele Karamajong dorpen in de buurt. “Je herkent de zaak aan de dikke vrouw die steevast voor de winkel op een stoel zit. Vraag maar naar Samson, hij kan je vast helpen,” voegt ze er nog aan toe. Ik bedank de behulpzame serveerster en concentreer me verder op mijn ontbijt. Uit de met schermen afgezette ruimte naast me klinkt de zware basstem van een seminarieleider. Niet gespeend van enig gevoel voor dramatiek kruidt hij zijn lezing met woorden als advocating, targets, suffering, urgent en coalition. Ook in…

  18. The Karamoja Promise (vervolg)


    - In Soroti – voor The Karamoja Promise het einde van de asfaltweg en daarmee ook het einde van betaalbare Coca Cola, diesel en ander levensnoodzakelijk spul – stap ik effen uit. Benen strekken en pissen! ‘De enige reden om hier naartoe te komen is Soroti Rock, een granieten kopje dat het plaatsje domineert en vanwaar je een mooi uitzicht hebt over het Kyoga meer,’ meldt de Bradt Travel Guide voor Oeganda, ‘voor de rest enkel bandieten en struikrovers.’ Mijn gezond wantrouwen inzake reisgidsen had waarschijnlijk standgehouden was ik niet halsoverkop en kokhalzend het urinoir van het busstationnetje uit gespurt. Ik regel mijn ingewanden met een knoest ge…

  19. Uganda Notes - 5 - The Karamoja Promise


    - Mijn batterijen zijn opgeladen; de grote flappen uit mijn portefeuille gewisseld in kleingeld. Beltegoed staat op mijn telefoon; Nescafé en sardines zitten in mijn tas: I am ready for the bush! Ik zou graag beginnen met zoiets als ‘het busstation van Mbale gonst van de typisch Afrikaanse bedrijvigheid’, maar dan zou ik liegen. In mijn opschrijfboekje noteer ik: de drukte die ik verwachtte valt nogal mee, drie bussen staan klaar, waaronder die met de welluidende naam The Karamoja Promise. Dat wordt de mijne. “Kampala, Kampala,” roepen de bagagedragers als ze mijn witte neus uit de taxi zien verschijnen. “Moroto, Moroto,” antwoord ik schalks, een glimlach…

  20. Uganda Notes - 4 - Gorilla's onbetwist


    - Het is erg vroeg en pikkedonker. De weg is nat. Ons busje schuift over de vochtige klei naar links om vervolgens over een onzichtbare bult weer naar rechts te springen. Het schijnsel van de koplampen verraadt suikerrietkragen en steile akkers met maïs. Omgezaagde eucalyptusstammen liggen her en der verspreid, klaar om in planken verzaagd te worden. Een eenzaam licht daalt ons tegemoet: een boda boda met achterop een veldarbeider. Hij zal zijn dag vullen met ploeteren op één van de vele aardappelakkers die deze omgeving rijk is. De Irish is de cash crop van de regio. Na de oogst zullen dagelijks tientallen vrachtwagens hier aanschuiven om de felbegeerde patatten naar de hoofdstad te voeren.…

  21. Uganda notes - 3 - Een vreemde vogel


    - Enkele weken na mijn tocht doorheen de Okavango moerassen in Botswana heb ik nogmaals het geluk een binnenlandse delta per boot te exploreren. Ditmaal is het de veel minder bezochte Victoria Nijl Delta in het noordwesten van Oeganda. Nadat ze zich uiterst spectaculair van de Murchison watervallen heeft gestort stroomt de Nijl een kleine vijftig kilometer verderop het Albert meer in. Tien kilometer voor de monding verwijdt de rivier zich en wordt een labyrint van papyruskragen en kanaaltjes. Te midden van dit doolhof nestelt een zeer opmerkelijke en al even zeldzame vogel. Enkele van zijn kenmerken maken dat hij een ietwat bizar en zelfs prehistorisch uiterlijk heeft. Ten eerste is er…

  22. Uganda Notes - 2 - Exit Kampala


    - Vooraleer we onze neus richting Mount Elgon in het oosten draaien, brengen we een bezoekje aan Ngamba Island, een in het Victoria meer gelegen opvangoord voor chimpansees. Volledig in de traditie van de bekende primatenonderzoekster Jane Goodall worden hier slachtoffers van menselijke malpraktijken een nieuwe kans gegeven en eventueel voorbereid op een verder leven in de echte bush. Bruce, verzorger en gids op het eiland, legt uit waarom de chimps hier zijn opgevangen: “Verwaarloosd als huisdier, wezen van als bushmeat verorberde ouders, bij de grens of op de luchthaven in beslag genomen exemplaren, in niet voor hen bedoelde vallen gelopen stakkers of gewoon door oprukkende landbo…

  23. Uganda Notes - 1 - Terug naar Oeganda


    - Ik landde ’s avonds laat op Entebbe; de nacht was donker. Frank, mijn chauffeur van zeven jaar geleden stond me op te wachten. De omhelzing was gemeend. Een vergeten besef kwam weer boven: vriendschap voelt hier echter dan elders in Afrika. Frank zette me af bij een lodge net buiten Kampala, op een heuvel die uitkijkt over Murchison Bay, een noordelijke uitham van het Victoria Meer. Van deze grote binnenzee zag ik echter niets op dit late uur. Na de incheck bestelde ik een grote fles Nile bier; ik was weliswaar doodop maar kon toch niet aan de verleiding weerstaan, stiekem verlangend naar dit smaakje nostalgie. Het bier proefde zoet; zoet als in lekker, zoet als in goed. Ook mijn her…

  24. Waar mensen elkaar ontmoeten


    - “Nadat we de plaatsen waar de wilde struisvogels hun eieren leggen hebben gelokaliseerd houden we het broedproces scherp in de gaten. Onmiddellijk na de geboorte stelen we de kuikens en geven ze aan een tam paartje binnen de paddock. Dit stel staat in voor het grootbrengen van de jonge vogels. In eerste instantie voelde ik me niet lekker bij deze kidnapprocedure. Tot ik inzag dat het er in het wild op precies dezelfde manier aan toe gaat. Ook daar worden de pasgeborenen door één koppel ‘gestolen’ en opgevoed. Dit opdat de natuurlijke ouderparen snel weer kunnen paren en nieuwe eieren leggen.” Aan het woord is Wulf Izko, een Namibische boer die naast struisvogels ook…

  25. De Wandelaar - deel 3 - Goede Hoop


    - Waar vroeger galjoten zich verscholen en vervolgens vergingen, drijven nu in wetsuit ingepakte beach boys, plat op hun ingevette bord, wachtend op de tube die hen spectaculair en razend flitsend het witte zand van Diaz Beach kan op doen glijden. Waar vroeger strandjutters kostbare fossielen, kratten van een vissersboot, drijfhout of flessenpost verzamelden, plukken nu de door de zon gebronsde liefjes van de golfsurfers bruine algen uit de kelpbossen om er op het witte zand I Love 2010 mee aan te leggen. Spierwitte polyesterbootjes ronden dezer dagen, puur voor het plezier, de in beide oceanen uitstekende rotspartijen waarvan schuimend water aftraant en zeewier op achterblijft. Men noem…

  26. Mijmeringen van een hoogvlieger


    - Onderweg. Van Zanzibar via Nairobi en Cairo naar Amsterdam en Antwerpen. Mijn laatste groep van het seizoen was moe maar tevree. Ik vergezelde haar op de korte vlucht naar de Keniaanse hoofdstad waar zij even later op de vliegende Hollander naar Amsterdam mocht. Ik was goedkoop ge-downgrade naar een Egypt Air vlucht die op het onmogelijkste uur vertrok en dan ook nog eens neerstreek in Cairo. Onderweg. Bij vertrek in Zanzibar stond het regenseizoen pal voor de deur; wat te merken was aan de bovenmaatse luchtvochtigheid. Het trieste pretparkje op het kruispunt van Mtoni en de weg naar de airport lag er nog treuriger bij dan normaal. Afgebladderd en krakend metaal – als na een nucle…

  27. Rust en recreatie in Nairobi


    - Net als elke dag – behalve zondag – is het druk in de stad. Het verkeer op de avenues van het downtown business centre staat meer stil dan dat het beweegt; en als het beweegt, dan kruipt het. Ik zit in een taxi en wil naar Westlands, het commerciële hart van Nairobi, het Keniaanse epicentrum van de massaconsumptie. Hier regeren de shopping malls en de food courts; hier vindt de gretige consument MacBooks en iPhones, Levi’s en Diesel, single macchiato’s en double cappuccino’s. Met een half oor luister ik naar een quiz op een christelijk radiostation. ‘Hoeveel engelen vernietigden Sodom en Gomorrah?’ Net als een belspelgrietje herhaalt de ongetwijfel…

  28. Een erectie


    - De zolang verhoopte erectie kwam plots. Na het onduidelijke maar hoopgevende telefoontje van mijn man in Konso repte ik me pijlsnel om erbij te zijn; maar de boomlange olahita stond al, geketend in touwen; de tricolore van de zuidelijke naties en volkeren wapperend in zijn top. Was ik te laat? Het bleek van niet. Het feest moest nog beginnen. Noeste werkers, stoere klimmers en vastberaden dienders zwoegden onder het gejuich van mannelijke omstanders en het gejoel van achter de eeuwenoude muur verborgen vrouwen, om de boom rotsvast in de rode aarde te krijgen. De kaarsrechte en kaalgeplukte, in een sacraal bos omgehakte jeneverbesstam met levende top stond. Hij stond om de nieuwe generati…

  29. De Wandelaar - deel 2 - Krijgers


    - Iets meer dan een jaar geleden – zittend bij een kampvuur dat in collaboratie met een zacht windje een schimmenspel toverde op de donkere bast van de omstaande apenbroodbomen – luisterde ik met open mond naar het verhaal van Lambert. Lambert was een gepensioneerd militair. In de zestiger jaren was hij een enthousiaste jonge officier die pelotons en compagnies commandeerde. Hij hield van zijn job maar toch miste hij iets. In hartje koude oorlog werd Lambert door zijn oversten naar school gestuurd om er zich te bekwamen in alle dingen Russisch. Iets in hem zei dat deze nieuwe wending hem op het pad zou brengen waarover hij echt verder wilde. Lambert wist toen nog niet dat hij eig…

  30. De Wandelaar - deel 1 - Talking Tuareg


    - De zandduinen langsheen de Niger nodigen niet allemaal uit tot kamperen. Velen zijn bezaaid met cramcram (cenchrus biflorus); een plant waarvan de zaden als volhardende klittenband aan je schoeisel, kleren en huid blijven plakken. De weerbarstige granen uit je vel trekken, brengt onvermijdelijk gejank en gejammer met zich mee. West-Afrikaanse nomaden als Peul en Toeareg mijden de met cramcram gecontamineerde zandvlaktes en kiezen fijn zand zonder struiken om hun bivak op te slaan. Zo ook de wandelaar. Hij is varend over de stroom onderweg naar Timboektoe. Hij heeft zijn tent opgerold en neemt afscheid van de spierwitte zandheuvel die hem een rustige nacht heeft gegund. De zon kristallis…

  31. De Wandelaar - voorwoord


    - De wandelaar trekt langsheen de Falaise de Bandiagara. De zon brandt; ze geselt de wandelaar met haar verzengende kracht. Dogon boeren met katoenen vouwhoedjes op het hoofd betreden en verlaten het theater van de zinderende luchtspiegelingen dat de wandelaar ver voor zich ontwaart. Het gelach van de kinderen en het gebalk van de ezels lijken geluiden uit een surreële wereld waarin geen plaats is voor het achtergrondgeruis van de echte. De wandelaar loopt en loopt. Af en toe groet hij een gierstvijzelende vrouw of een oude man die om kolanoten vraagt. Als hij weer alleen verder loopt, glijdt de wandelaar in een meditatieve status waarin dagdromen spelen. Hij wil nooit stoppen met verder ga…

  32. Oekraïense en Russische animeermeisjes in Bamako


    - In een land dat tot de armste ter wereld gerekend wordt – waar de helft van de bevolking het moet rooien met minder dan een dollar per dag – dat geen haven heeft en volledig ingesloten is door land – waar de islamitische geloofsovertuiging in het staatsmotto geadverteerd wordt – waar tijdens de droge tijd, de lucht geel ziet van het woestijnzand – waar door ontbossing de Sahara oprukt en de vruchtbare toplaag wegspoelt – waar niet genoeg drinkbaar water is – waar grensoverschrijdende struikroverij een plaag is en waar de meest bekende terrorismeorganisatie ter wereld trainingskampen heeft, verwacht je niet snel jonge – blonde – blanke &…

  33. Konso Museum doet de deuren open


    - Op 14 december 2009 zal in het zuid Ethiopische plaatsje Karat-Konso het langverwachte Konso Museum ingehuldigd worden. Dit museum, dat in eerste instantie een thuis zal worden voor de honderden door de politie geconfisqueerde houten totems, die voor ze gestolen werden, de graven van helden en chefs sierden, is een samenwerkingsproject van de lokale administratie en de Franse ambassade in Addis Abeba. Het Konso volk uit zuid Ethiopië staat in de belangstelling tegenwoordig. Enkele jaren geleden kon het voor het eerst van wereldwijde erkenning proeven toen een miljoenen jaren oude paleo-antropologische site in hun leefgebied – waar wetenschappers onder andere fossiele overblijfsel…

  34. Een reclamefilmpje in de bush


    - Onze truck houdt halt langs de kant van de weg. Het asfaltlint, dat we reeds enkele uurtjes volgen, daalt slingerend doorheen het granieten kopjeslandschap tussen het uitgestrekte Victoria meer en de al even eindeloze Serengeti. De zwartgrijze pek zindert in de hete middagzon; luchtspiegelingen verschuilen het einder. Ver beneden ons ontwaren we de groene papyrusmoerassen van de Mara rivier, de officieuze grens tussen Kenia en Tanzania. Geen seconde nadat de chauffeur zijn handrem optrekt cirkelen boerenvrouwen van het Sukuma volk omheen onze truck. Ze zeulen met loodzware zakken vol houtskool of bundels stookhout, bijeen gebonden met zelfvervaardigd sisaltouw. Ze ruiken handel. De terr…

  35. Het kippenhok


    - Ik lig achteruitgezakt op de voorste passagierszetel van een overvol taximinibusje dat net vertrokken is. Af en toe kijk ik dromerig op van mijn boek en staar naar het voorbijflitsende landschap waarin ik dichtbij een bananenplantage ontwaar en veraf een uitgestrekt meer. Een zeearend overstemt met zijn geschreeuw het geronk van de motor. Het geluid van Afrika. Ik weet dat het meer, de groene velden en de asfaltweg een vijftigtal kilometer verder ophouden en plaats ruimen voor het verdorde sorghumlandschap van Konso. Maar toch wil ik er terug naartoe. De klus waaraan ik begonnen ben moet verder gezet worden en hopelijk ooit klaar komen. Ik sluit mijn ogen en droom van Ethiopische maaltijde…

  36. Jinka is Parijs


    - Of hoe men kan snakken naar water en tomaten Jinka, de administratieve hoofdplaats van de South Omo Zone, wordt door tenminste één reisgids voor Ethiopië vergeleken met Parijs. De auteur, met een duidelijk gevoel voor romantiek en een hang naar westerse geneugten, zal deze opmerking waarschijnlijk genoteerd hebben nadat hij of zij na een paar dagen stofhappen in de nabij gelegen Omo Vallei, er zijn eerste douche in dagen mocht meemaken. Het is waar dat Jinka naast zijn benzinepompen, een reeks acceptabele hotels en een bank, er ook nog een zanderige airstrip op nahoudt. De laatste lijndienst vanuit Addis Abeba hield echter enkele jaren geleden op te bestaan. Toen een paar weken terug ee…

  37. Een verwend nest


    - Ik lig achteruitgezakt op de voorste passagierszetel van een leeg taximinibusje dat pas vertrekt als het vol is. Af en toe kijk ik op van mijn boek en sla de acties van de slungelachtige jongelui gade die in een luidruchtig crescendo de bestemmingen van de stilstaande voertuigen aankondigen. Het is middag in Arba Minch en broeierig heet op het zanderige busstation. De hitte zorgt voor een zuchtende moedeloosheid bij de roepende tieners. Tussen het schreeuwen door pesten ze jongere wannabe opvolgers door hen in pijnlijke houdgrepen van de grond te heffen. Op het moment dat een collega een repeterende serie dorpsnamen opdreunt of een chauffeur zijn motor start, laten ze hun slachtoffertj…

  38. Hoofdpijn


    - Een introductiebrief van het Departement dat bevoegd is voor Onderzoek naar het Cultureel Erfgoed, dat heb je nodig – raadde men mij net iets te laat aan. Ik stond op het punt zuidwaarts te vertrekken om mijn research naar het Konso volk aan te vangen en mijn lange arm binnen de overheidsinstanties van Addis Abeba laadde op zijn beurt zijn Landcruiser voor een scoutingtrip in de Ogaden. Geen probleem, vertrek maar, we sturen de brief wel na – luidde het in de bewuste hoofdstedelijke kringen: We faxen de nodige documenten naar het Hoofd van de Hoofdadministratie van de Konso woreda of naar de Hoofd van de Konso Ontwikkeling Dienst of anders naar het Vice Hoofd van de Hoofdadmini…

  39. Eindelijk regen


    - Bahir Dar, het mediterraan aandoend stadje bij het Tana meer in Ethiopië, plakt. Het kleeft aan je schoenen, het kruipt tussen je groeven, het maakt vegen op je broek. Voetgangers dansen over de met basaltblokken opgehoogde wandelpaden langs het meer en door het platteland, bang zichzelf te bevlekken. Recepties in hotellobby’s zijn besmeurd met bruine smurrie, taxi’s wrijven met de wissers hun voorruit dicht en took-took’s schuiven geruisloos de geulen in. De regens zijn eindelijk gekomen, een hongersnood wellicht verijdelt! Het zag er inderdaad niet goed uit, enkele weken geleden. De zon beukte, het land kreunde, geen druppel viel er op de gebarsten aarde. Tot een t…

  40. Stoere beroepen


    - De Cessna Caravan duikt uit de wolken en maakt een fly-by boven de hobbelige landingsstrip naast de machtige Rufiji rivier die door de onmetelijke wildernis van zuid Tanzania snijdt. De piloot wil zeker zijn van een vrije strip om zijn kist veilig neer te zetten. Tijdens het optrekken laat hij zijn vleugels wiegen; hij wil ons iets duidelijk maken. Ik loop uit de schaduw van een gigantische baobab, de zanderige landingsbaan op. Aan het eind zie ik een kudde olifanten, geleid door een struise matriarch, tergend langzaam de strook oversteken. Twee van mijn chauffeurs – ervaren rotten in het vak – springen in hun Landrovers en scheuren de baan op. Voorzichtig maar kordaat manen ze…